1-3-3-3 خواص ضد میکروبی گلپر…………………………………………………………………………………………………………………….9
1-3-3-4 خواص درمانی گلپر………………………………………………………………………………………………………………………………9
1-3-4 گیاه کلپوره………………………………………………………………………………………………………………………………………………..9
عنوان………………………………………………………………………………………………………………………………صفحه
1-3-4-1 سیستماتیک کلپوره……………………………………………………………………………………………………………………………..9
1-3-4-2 پراکندگی جغرافیایی کلپوره……………………………………………………………………………………………………………..10
1-3-4-3 خواص ضد میکروبی کلپوره……………………………………………………………………………………………………………..10
1-3-4-4 خواص درمانی کلپوره………………………………………………………………………………………………………………………..10
1-3-5 گیاه مریم گلی………………………………………………………………………………………………………………………………………..11
1-3-5-1 سیستماتیک مریم گلی……………………………………………………………………………………………………………………..11
1-3-5-2 پراکنش جغرافیایی مریم گلی……………………………………………………………………………………………………………11
1-3-5-3 خواص ضد میکروبی مریم گلی………………………………………………………………………………………………………..12
1-3-5-4 خواص درمانی مریم گلی…………………………………………………………………………………………………………………..12
1-4- عصارهگیری……………………………………………………………………………………………………………………………………………….12
1-4-1 عصاره………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12
1-4-2- انتخاب ماده گیاهی و نوع حلال…………………………………………………………………………………………………………..12
1-4-3 روشهای مختلف عصارهگیری……………………………………………………………………………………………………………….13
1-4-3-1 روش ماسراسیون……………………………………………………………………………………………………………………………….13
1-4-3-2روش پرکولاسیون……………………………………………………………………………………………………………………………….13
1-4-3-3 روش سوکسله…………………………………………………………………………………………………………………………………….14
1-4-3-4 امواج فراصوت…………………………………………………………………………………………………………………………………….14
1-5 روشهای اندازهگیری و بررسی اثرات ضد میکروبی…………………………………………………………………………………..15
1-5-1 روشهای نفوذی…………………………………………………………………………………………………………………………………….15
1-5-1-1 روش چاهک……………………………………………………………………………………………………………………………………….15
1-5-1-2 سیلندر پلیت………………………………………………………………………………………………………………………………………15
1-5-1-3 دیسک……………………………………………………………………………………………………………………………………………….16
1-5-2 روشهای رقیقسازی………………………………………………………………………………………………………………………………16
1-5-2-1 روش رقت آگار…………………………………………………………………………………………………………………………………..16
1-5-2-2 روش لوله یا رقت مایع……………………………………………………………………………………………………………………….16
1-6 بررسی میکروارگانیسمهای مورد استفاده……………………………………………………………………………………………………17
1-6-1 تاریخچه میکروبشناسی………………………………………………………………………………………………………………………..17
1-6-2 مورفولوژی باکتریها………………………………………………………………………………………………………………………………17
1-6-3 استافیلوککها…………………………………………………………………………………………………………………………………………17
1-6-3-1 استافیلوکوکوس اورئوس…………………………………………………………………………………………………………………….18
1-6-4 باسیلوسها………………………………………………………………………………………………………………………………………………18
1-6-4-1 باسیلوس سرئوس……………………………………………………………………………………………………………………………….19
1-6-5 سالمونلاها……………………………………………………………………………………………………………………………………………….19
1-6-5-1 سالمونلا انتریتیدیس………………………………………………………………………………………………………………………….20
عنوان ……………………………………………………………………………………………………………………………..صفحه
1-6-6 اشرشیا کلی……………………………………………………………………………………………………………………………………………..20
1-7 بررسی آنتیبیوتیکهای مورد استفاده……………………………………………………………………………………………………….21
1-7-1 تاریخچه آنتیبیوتیک……………………………………………………………………………………………………………………………..21
1-7-2 پنیسیلین……………………………………………………………………………………………………………………………………………….21
1-7-3 جنتامایسین……………………………………………………………………………………………………………………………………………22
1-7-4 تتراسایکلین…………………………………………………………………………………………………………………………………………….22
1-7-5 اریترومایسین………………………………………………………………………………………………………………………………………….23
1-7-6 تری متوپریم و سولفامتاکسازول…………………………………………………………………………………………………………….23
1-7-7 استرپتومایسین……………………………………………………………………………………………………………………………………….23
1-8 بررسی فیتوشیمیایی گیاهان مورد بررسی…………………………………………………………………………………………………24
1-8-1 آلکالوئیدها………………………………………………………………………………………………………………………………………………25
1-8-2 آنتوسیانینها…………………………………………………………………………………………………………………………………………..25
1-8-3 تاننها………………………………………………………………………………………………………………………………………………………26
1-8-4 ساپونینها……………………………………………………………………………………………………………………………………………….26
1-8-5 فنلها………………………………………………………………………………………………………………………………………………………26
1-8-6 فعالیت آنتیاکسیدانی…………………………………………………………………………………………………………………………….27
1-9 اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………………….28
فصل دوم : مواد و روشها………………………………………………………………………………………………………………………………29
2-1 مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز…………………………………………………………………………………………………………………..30
2-2 تهیه گیاهان مورد بررسی و تعیین نام علمی آنها…………………………………………………………………………………….31
2-3 استخراج عصاره متانولی………………………………………………………………………………………………………………………………31
2-4 روش تهیه محیطهای کشت………………………………………………………………………………………………………………………32
2-5 استریلیزاسیون محیطهای کشت میکروبی، ظروف و مواد مصرفی……………………………………………………………32
2-6 احیاء باکتری……………………………………………………………………………………………………………………………………………….32
2-7 تهیه کشت تازه (در فاز لگاریتمی) از میکروارگانیسمها…………………………………………………………………………….33
2-8 تهیه استاندارد نیم مکفارلند……………………………………………………………………………………………………………………..33
2-9 تهیه سوسپانسیون میکروبی……………………………………………………………………………………………………………………….34
2-10 آزمونهای میکروبی………………………………………………………………………………………………………………………………….34
2-10-1 تست دیسک دیفیوژن………………………………………………………………………………………………………………………….34
2-10-2 تست آنتیبیوگرام…………………………………………………………………………………………………………………………………35
2-10-3 تعیین حداقل غلظت بازدارندگی و تعیین حداقل غلظت کشندگی……………………………………………………35
2-10-3-1 تعیین MIC عصاره…………………………………………………………………………………………………………………………36
2-10-3-2 تعیین MBC عصاره……………………………………………………………………………………………………………………….37
2-11 بررسی خواص فیتوشیمیایی اولیه……………………………………………………………………………………………………………37
2-11-1 آلکالوئید……………………………………………………………………………………………………………………………………………….37
عنوان …………………………………………………………………………………………………………………………….صفحه
2-11-1-1 معرف مایر………………………………………………………………………………………………………………………………………..37
2-11-1-2 معرف بوشاردا…………………………………………………………………………………………………………………………………..38
2-11-2 آنتوسیانین……………………………………………………………………………………………………………………………………………38
2-11-3 تانن………………………………………………………………………………………………………………………………………………………38
2-11-4 ساپونین………………………………………………………………………………………………………………………………………………..38
2-11-5 اندازهگیری میزان فنل عصارههای گیاهی……………………………………………………………………………………………39
2-11-5-1 رسم منحنی استاندارد اسید گالیک………………………………………………………………………………………………..39
2-11-6 بررسی فعالیت آنتیاکسیدانی………………………………………………………………………………………………………………39
2-11-6-1 توانایی بهدام اندازی DPPH…………………………………………………………………………………………………………..39
2-11-6-2 تعیین قدرت احیاکنندگی……………………………………………………………………………………………………………….40
2-12 تجزیه و تحلیل آماری………………………………………………………………………………………………………………………………41
فصل سوم : نتایج……………………………………………………………………………………………………………………………………………..42
3-1 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها………………………………………………………………………………………………………..43
3-1-1 نتایج ضد میکروبی حاصل از تست دیسک دیفیوژن……………………………………………………………………………..43
3-1-1-1 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره بادام کوهی……………………………………………………………………………….44
3-1-1-2 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره بومادران……………………………………………………………………………………45
3-1-1-3 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره کلپوره……………………………………………………………………………………….46
3-1-1-4 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره گلپر………………………………………………………………………………………….47
3-1-1-5 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره مریم گلی…………………………………………………………………………………48
3-1-1-6 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره ترکیبی……………………………………………………………………………………..49
3-1-2 نتایج ضد میکروبی حاصل از تست آنتیبیوگرام…………………………………………………………………………………….50
3-1-2-1 حساسیت سویههای باکتریایی به آنتیبیوتیکهای انتخابی……………………………………………………………..50
3-1-2-2 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه باکتری استافیلوکوکوس اورئوس…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………51
3-1-2-3 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه باکتری باسیلوس سرئوس………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..52
3-1-2-4 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه باکتری اشرشیاکلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..53
3-1-2-5 ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه باکتری سالمونلا انتریتیدیس………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….54
3-1-3 تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) عصارهها…………………………………………………………………………….55
3-1-4 تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MBC) عصارهها…………………………………………………………………………..56
3-2 ارزیابی خواص فیتوشیمیایی عصارهها………………………………………………………………………………………………………..57
3-2-1 تشخیص آلکالوئید………………………………………………………………………………………………………………………………….57
عنوان………………………………………………………………………………………………………………………………صفحه
3-2-2 تشخیص آنتوسیانین………………………………………………………………………………………………………………………………57
3-2-3 تانن………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..58
3-2-4 ساپونین…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..58
3-2-5 ارزیابی میزان فنل…………………………………………………………………………………………………………………………………..59
3-2-5-1 نتایج میزان فنل عصاره بادام کوهی………………………………………………………………………………………………….60
3-2-5-2 نتایج میزان فنل عصاره بومادران……………………………………………………………………………………………………….61
3-2-5-3 نتایج میزان فنل عصاره کلپوره………………………………………………………………………………………………………….62
3-2-5-4 نتایج میزان فنل عصاره گلپر……………………………………………………………………………………………………………..63
3-2-5-5 نتایج میزان فنل عصاره مریم گلی…………………………………………………………………………………………………….64
3-2-5-6 نتایج مقایسهای میزان فنل عصارهها و اسید گالیک………………………………………………………………………….65
3-2-6 ارزیابی فعالیت آنتیاکسیدانی…………………………………………………………………………………………………………………66
3-2-6-1 توانایی مهار رادیکالهای آزاد DPPH عصارهها………………………………………………………………………………..66
3-2-6-1-1 نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره بادام کوهی…………………………………………………………………………….67
3-2-6-1-2 نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره بومادران………. ………………………………………………………………………68
3-2-6-1-3 نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره کلپوره……………………………………………………………………………………69
3-2-6-1-4 نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره گلپر……………………………………………………………………………………….70
3-2-6-1-5 نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره مریم گلی………………………………………………………………………………71
3-2-6-1-6 نتایج مقایسهای درصد مهار عصارهها و اسیدآسکوربیک………………………………………………………………72
3-2-6-2 قدرت احیاکنندگی عصارهها………………………………………………………………………………………………………………74
3-2-6-2-1 نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره بادام کوهی……………………………………………………………………..74
3-2-6-2-2 نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره بومادران………………………………………………………………………….75
3-2-6-2-3 نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره کلپوره…………………………………………………………………………….76
3-2-6-2-4 نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره گلپر………………………………………………………………………………..77
3-2-6-2-5 نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره مریم گلی……………………………………………………………………….78
3-2-6-2-6 نتایج مقایسهای قدرت احیاکنندگی عصارهها و اسیدآسکوربیک………………………………………………….79
فصل چهارم: بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………..80
4-1 فعالیت ضد میکروبی عصارههای مورد بررسی……………………………………………………………………………………………81
4-1-1 فعالیت ضد میکروبی حاصل از تست دیسک دیفیوژن………………………………………………………………………….81
4-1-2 فعالیت ضد میکروبی حاصل از تست آنتیبیوگرام…………………………………………………………………………………85
4-1-3 حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC)……………………………………………86
4-2 خواص فیتوشیمیایی عصارههای مورد بررسی……………………………………………………………………………………………89
4-2-1 فیتوشیمیایی کمی…………………………………………………………………………………………………………………………………89
4-2-2 ارزیابی محتوی فنل………………………………………………………………………………………………………………………………..90
4-2-3 ارزیابی فعالیت آنتیاکسیدانی………………………………………………………………………………………………………………..92
4-2-3-1 رادیکالهای آزاد DPPH…………………………………………………………………………………………………………………..93
عنوان………………………………………………………………………………………………………………………………صفحه
4-2-3-2 قدرت احیاکنندگی…………………………………………………………………………………………………………………………….95
نتیجه گیری کلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………98
پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………99
منابع…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………100
فهرست شکلها و تصاویر
شماره و عنوان شکلها……………………………………………………………………………………………………..صفحه
شکل (1-1): مشخصات سیستماتیکی گیاه بادام کوهی………………………………………………………………………………………5
شکل (1-2): مشخصات سیستماتیکی گیاه بومادران……………………………………………………………………………………………6
شکل (1-3): مشخصات سیستماتیکی گیاه گلپر………………………………………………………………………………………………….8
شکل (1-4): مشخصات سیستماتیکی گیاه کلپوره ……………………………………………………………………………………………..9
شکل (1-5): مشخصات سیستماتیکی گیاه مریم گلی……………………………………………………………………………………….11
شکل (2-1): اندازهگیری قطر هاله عدم رشد با خط کش…………………………………………………………………………………35
شکل (3-1): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره بادام کوهی………………………………………………………………………….44
شکل (3-2): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره بومادران……………………………………………………………………………….45
شکل (3-3): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره کلپوره…………………………………………………………………………………..46
شکل (3-4): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره گلپر……………………………………………………………………………………..47
شکل (3-5): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره مریم گلی…………………………………………………………………………….48
شکل (3-6): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره ترکیبی…………………………………………………………………………………49
شکل (3-7): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه استافیلوکوکوس اورئوس…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………51
شکل (3-8): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه باسیلوس سرئوس…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………52

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

شکل (3-9): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه اشرشیا کلی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………53
شکل (3-10): ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصارهها و آنتیبیوتیکهای مورد مطالعه علیه سالمونلا انتریتیدیس………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….54
شکل (3-11): نتایج میزان فنل عصاره بادام کوهی…………………………………………………………………………………………..60
شکل (3-12): نتایج میزان فنل عصاره بومادران………………………………………………………………………………………………..61
شکل (3-13): نتایج میزان فنل عصاره کلپوره……………………………………………………………………………………………………62
شکل (3-14): نتایج میزان فنل عصاره گلپر………………………………………………………………………………………………………63
شکل (3-15): نتایج میزان فنل عصاره مریم گلی………………………………………………………………………………………………64
شکل (3-16): نتایج مقایسهای میزان فنل عصارهها و اسیدگالیک……………………………………………………………………65

شکل (3-17): نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره بادام کوهی…………………………………………………………………………67
شماره و عنوان شکلها……………………………………………………………………………………………………..صفحه
شکل (3-18): نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره بومادران………………………………………………………………………………68
شکل (3-19): نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره کلپوره…………………………………………………………………………………69
شکل (3-20): نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره گلپر…………………………………………………………………………………….70
شکل (3-21): نتایج مهار رادیکالهای آزاد عصاره مریم گلی……………………………………………………………………………71
شکل (3-22): نتایج مقایسهای درصد مهار عصارهها و اسیدآسکوربیک……………………………………………………………72
شکل (3-23): نتایج مقایسهای میانگین IC50……………………………………………………………………………………………………73
شکل (3-24): نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره بادام کوهی…………………………………………………………………..74
شکل (3-25): نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره بومادران……………………………………………………………………….75
شکل (3-26): نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره کلپوره…………………………………………………………………………..76
شکل (3-27): نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره گلپر……………………………………………………………………………..77
شکل (3-28): نتایج تعیین قدرت احیاکنندگی عصاره مریم گلی…………………………………………………………………….78
شکل (3-29): نتایج مقایسهای قدرت احیاکنندگی عصارهها و اسیدآسکوربیک………………………………………………79
فهرست جدولها
شماره و عنوان جدولها……………………………………………………………………………………………………صفحه
جدول (3-1): حساسیت سویههای باکتریایی به آنتیبیوتیک انتخابی……………………………………………………………..50
جدول (3-2): تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) عصارهها………………………………………………………………….55
جدول (3-3): تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MBC) عصارهها………………………………………………………………..56
جدول (3-4): تشخیص آلکالوئید………………………………………………………………………………………………………………………..57
جدول (3-5): تشخیص آنتوسیانین……………………………………………………………………………………………………………………57
جدول (3-6): تشخیص تانن……………………………………………………………………………………………………………………………….58
جدول (3-7): تشخیص ساپونین………………………………………………………………………………………………………………………..58
فصل اول
مقدمه
1-1 گیاهان دارویی
1-1-1 صفات گیاهان دارویی
گیاهانی که حداقل دارای صفات زیر باشند، گیاه دارویی، نامیده میشوند:
1- در پیکر این گیاهان مواد ویژهای به عنوان مواد موثر متابولیتهای ثانویه ساخته و ذخیره میشوند که برای مداوای برخی از بیماریها مورد استفاده قرار میگیرند. مواد مذکور طی فرآیندهای ویژه و پیچیده و به مقدار بسیار کم (به طور معمول کمتر از یک درصد وزن خشک گیاه)، ساخته میشوند.
2- اغلب ممکن است اندام ویژهای چون ریشه، برگها، ساقه، گل، میوه و غیره بیشترین مواد موثر را داشته باشند، بنابراین همیشه نمیتوان کل اندام گیاه را منبع ماده دارویی ویژهای دانست.
3- اندام گیاهی برداشت شده، آمادهسازی و فرآوری میشوند، یعنی تحت تاثیر عملیات ویژهای مانند جداسازی، خرد شدن، خشک کردن، تخمیر و غیره قرار گرفته و سپس استفاده میشوند.
تحقیقات زیادی نشان میدهد با فرآوری صحیح گیاهان و داروهای گیاهی اثرات این داروهای طبیعی به شکل فزایندهای بیشتر و مقرون به صرفهتر میباشد [1].
1-1-2 تاریخچه گیاهان دارویی در جهان
ارسطو (330 ق. م) اولین کسی است که آثار و مطالبی مکتوب مربوط به شناخت گیاهان دارد. البته قبل از او در آثار کهن مصر (حدود 26 قرن ق. م) در پاپیروسها و ابرها مطالبی از گیاهان با شرح خاصی از موارد استفاده از آنها باقی مانده است. ولی ارسطو نخستین دانشمندی است که، از رشد و نمو گیاهان، مادهسازی و از تفاوت آنها و چگونگی استفاده از مواد خاک (سیاه خاک) مطالبی نوشته است. نوشته او بدون هیچ مبنای علمی تا چندین قرن بعد از او مورد قبول همه بود و حتی تدریس میشد. تئوفراست یا تئوفراستوس شاگرد ارسطو که در سالهای 258-370 قبل از میلاد طبیب بود و بعدها به او پدر گیاهشناسی گفتهاند، علاوه بر آنکه، پیرو فلسفه استاد خود بود، تحت تاثیر نظریات افلاطون، استاد ارسطو قرار گرفت. او ردهبندی بسیار ابتدایی از روی ریخت یا شکل ظاهری گیاهان، چرخه رشد، شکل گل آذین و نحوه رشد آنها و همچنین وضع گلبرگهای گلها در کتابی به نام هیستوریا پلانتاروم بر مبنایی مبهم و ناشی از استنباطهای خود دارد. باید اشاره کرد، که مکتب درمان با گیاه به وسیله تئوفراست بنیانگذاری شد [2].
1-1-3 تاریخچه گیاهان دارویی در ایران
کشور ایران به واسطه سابقه تمدن چند هزار ساله، که حدود 1400 سال آن با فرهنگ غنی اسلام در آمیخته و نیز به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی، شرایط اقلیمی و آب و هوایی متنوع که سبب رشد انواع گوناگونی از گیاهان گردیده و باعث اطلاق نام طلای سبز به فلور طبیعی ایران شده است، از جهت طب سنتی غنی میباشد [3].
ابن سینا دانشمند و پزشک نامدار ایرانی در سالهای 428-370 هجری مطابق با 980-1037 میلادی که در غرب او را به نام آویسینیا میشناسند و پس از انقراض تمدن یونان او را بزرگترین دانشمند جهان و به اشتباه عرب دانستهاند؛ در جلد دوم کتاب قانون فی الطب بیش از 800 نمونه گیاه طبی و غذایی را نام میبرد که از آن میان 541 گیاه و مشتقات آنها دارای توصیف کاربردی و صفات ریختشناختی هستند. او اختلاف شکل و صفات گیاهان مشابه را (برای اجتناب اشتباه آنها از یکدیگر) با توجه خاصی در کتاب “قانون” توضیح میدهد و در مورد چگونگی استفاده از مشتقات گیاهان دارویی و کاربرد آنها، با ترتیبی خاص، معین و نظام یافته به شرح و تفصیل آنها میپردازد [2].
1-1-4 علل توجه و اهمیت گیاهان دارویی
از آنجا که انسان جزئی از طبیعت است برای هر بیماری، گیاه مداوای آن را عرضه کرده است. به همین دلیل انسان جهت درمان بیماری خود هر چه به طبیعت روی آورد و از نعمات آن بیشتر بهره برد، سریعتر، بهتر و مطمئنتر درمان میشود. گیاهان دارویی از ارزش و اهمیت خاصی در تأمین بهداشت و سلامتی جوامع هم به لحاظ درمان و هم پیشگیری از بیماریها برخوردار بوده و هستند. این بخش از منابع طبیعی قدمتی همپای بشر داشته و یکی از مهمترین منابع تأمین غذایی و دارویی بشر در طول نسلها بودهاند. از نقطه نظر تاریخی، گیاهان اهمیت فراوانی در توسعه جوامع داشتهاند و تحقیقات وسیعی برای یافتن فرآوردهها و مواد طبیعی دارویی گیاهی در طول تاریخ انجام شده اما نکته حائز اهمیت این جاست که تنها کمتر از 10% از مجموع 000/250 گونه گیاهی جهان برای بیش از یک عملکرد زیستشناختی، شناسایی و مورد استفاده قرار گرفتهاند [4].
تنوع شرایط جغرافیایی و آب و هوایی در ایران، موجب شده است که یک منبع متنوع و غنی از گونههای گیاهی در کشورمان وجود داشته باشد. از یک سو به علت ظاهرشدن عوارض نامطلوب و جانبی ترکیبات سنتتیک و عدم سازگاری آنها با طبیعت انسان، از سوی دیگر به دلیل هزینه بالا و ارزبری داروها و ناتوانی بسیاری از کشورهای جهان سوم برای خرید چنین داروهایی، توجه خاصی به سمت دارو از گیاهانی که اثرات درمانی سالم و ارزان بودن آنها ثابت شده، معطوف گردیده است [5]. به دلیل عوارض جانبی داروهای شیمیایی، امروزه نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جهان گرایش به طب گیاهی افزایش یافته است [6].
1-2 طبقهبندی گیاهان مورد بررسی
1-2-1 بادام کوهی [9-7]
تیره: گل سرخ Family: Rosaceae جنس: آمیگدالوس Genuse: Amugdalus
گونه: بادام کوهی یا ارژنSpecies: Amygdalus Scoparia Spach
1-2-2 بومادران [7،9،10]
تیره: کاسنیFamily: Asteraceae جنس: آکیلاGenuse: Achillea L. گونه: بومادرانSpecies: Achillea Millefolium L. subsp. Millefolium
1-2-3 کلپوره [9، 10]
تیره: نعنائیانFamily: Lamiaceae جنس: توکریمGenuse: Teucrium گونه: کلپوره یا مریم نخودیSpecies: Teucrium Polium L. Var. tonsum
1-2-4 گلپر [9، 10]
تیره: جعفری Family: Apiaceae(Umbeliferae) جنس: هراکلئوم Genuse: Heracleum L. گونه: گلپر Species: Heracleum Persicum Desf. Ex
1-2-5 مریم گلی
تیره: نعنائیانFamily: Lamiaceae جنس: سالویا Genuse: Salvia گونه: مریم گلی Species: Salvia Officinalis
1-3 معرفی و خصوصیات گونههای مورد بررسی
1-3-1 گیاه بادام کوهی
شکل 1-1: مشخصات سیستماتیکی گیاه بادام کوهی (Amygdalus scoparia)
1-3-1-1 سیستماتیک بادام کوهی
درختچهای به ارتفاع 6 متر، بدون خار، شاخههای جوان سبز بدون کرک، شاخههای سال قبل سبز، برگها نیزهای باریک یا قاشقی باریک به طول تا 40 و عرض تا 7 میلیمتر، قاعده یراق ساز، نوک کند، سطح فوقانی و تحتانی برگ بدون کرک، حاشیه برگ هلالی، ارهای و دارای غده روی هر دندانه، گل درشت به قطر 25 میلیمتر بدون دمبرگ یا تقریبا بدون دمبرگ، میوه تخم مرغی به طول تا 20 و عرض 12 میلیمتر، دارای کرکهای کوتاه، هسته زرد کاهی، صاف، دارای خطوط و شیارهای کوچک نا مشخص و کم عمق، فصل گلدهی اواخر زمستان و اوایل بهار، این گیاه متعلق به مناطق ایران، تورانی و زاگرسی است [8] شکل (1-1).
1-3-1-2 پراکنش جغرافیایی بادام کوهی
در ایران و شوروی (آسیای مرکزی)، گرگان، اصفهان، فارس، هرمزگان، کرمان، بلوچستان، خراسان و تهران [8].
1-3-1-3 خواص ضد میکروبی بادام کوهی
گیاه بادام کوهی روی میکروبهای استافیلوکوکوس اورئوس، اشریشیا کلی، سودوموناس آئروژینوزا و باسیلوس سابتیلیس مؤثر است. بیشترین اثر مهارکنندگی این گیاه مربوط به اثر آن روی استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس بود [11].
1-3-1-4 خواص درمانی بادام کوهی
افراد محلی از ریشه این گیاه (رنگ)، جهت درمان دردهای معده و همچنین دردهای قاعدگی استفاده میکنند. از این گیاه، در صنعت مشک سازی استفاده میشود که بدون ارتباط با خواص ضد میکروبی نیست [11].
1-3-2 گیاه بومادران
شکل 1-2: مشخصات سیستماتیکی گیاه بومادران (Achillea millefolium)
1-3-2-1 سیستماتیک بومادران
در کتب سنتی با نامهای بومادران و بوماران نام برده شده است. نام لاتین آن برگرفته از نام آشیل، قهرمان افسانهای یونان است زیرا قهرمان یونان، آشیل، این گیاه را برای شفای زخمهای بیماران در میدان جنگ به کار میبرده است. بومادران گیاهی است چند ساله با ارتفاع 30 تا 90 سانتیمتر، دارای ساقه ساده، برگها پوشیده از کرک، با قطعات متعدد خطی نوکدار هستند. رنگ برگها سبز تیره، بدون دمبرگ و کشیده هستند. گلآذین آن از نوع دیهیم (خوشه مرکب) بوده و گلهای آن بیشتر سفید است. میوه آن فندقه و وزن هزار دانه آن، 15/0 گرم است [10] (شکل 1-2).
1-3-2-2 پراکنش جغرافیایی بومادران
این گیاه بومی اروپا و آسیا است و تا ارتفاع 2700 متری از سطح دریا قادر به رشد کردن میباشد. گیاهی است روز بلند که مناسبترین دما برای رشد و گلدهی آن 26-18 درجه سانتیگراد است. بنابراین در مناطق گرم و آفتابی بهتر رشد میکند. اسیدیته مناسب برای رشد بومادران 7/6-6 میباشد. در سرتاسر مزارع، پرچینها، جادهها و زمینهای بایر و مراتع پراکنده است [12].
1-3-2-3 خواص ضد میکروبی بومادران
خواص ضد میکروبی بومادران به دلیل وجود ترکیبات آلکالوئیدی، فلاونوئیدی، استرول، تانن، ساپونین، روتئن و غیره میباشد [13]. Ivanchea و همکاران (2002)، مطالعهای را روی 7 گونه از Achillea (A. millefolium, A. clavenae, A. fraasii, A. lingulata, A. setacea, A. clasiana, A. abrotanoides) انجام دادند و ترکیبهای عمدهای مانند گلیکوزید لوتئین، کمفرول، کوئرستین، c-گلیکوزیل فلاونهای آپیژنین، 6- hydroxyflavonol 3,6,4- trimethyl ethers و 6- hydroxyflavones و لوتئین را شناسایی کردند.
1-3-2-4 خواص درمانی بومادران
بومادران، در گذشته نه تنها برای بند آوردن خون و درمان خونریزی های زخم به کار برده میشد، بلکه در برخی از کشورها از گیاه پخته شده آن برای رفع کبودی ناشی از ضربه در اطراف چشم استفاده میشد. گل بومادران برای درمان گاستریتهای حاد و مزمن، رفع نفخ و ترش کردن، کاهش فشار خون و مداوای نارسایی های کیسه صفرا مفید است. این گیاه به علت اثر مدری که دارد در افزایش ادرار و دفع سنگ کلیه مؤثر است. بومادران به عنوان آرام بخش دردهای معدی و ضد خونریزی در مصارف داخلی و به عنوان شستشو دهنده و ضد عفونی کننده در مصارف خارجی، مصرف سنتی دارد [14].
1-3-3 گیاه گلپر
شکل 1-3: مشخصات سیستماتیکی گیاه گلپر (Heracleum persicum)
1-3-3-1 سیستماتیک گلپر
گلپر، گیاهی چند ساله دارای ریشه مخروطی، ساقهای مستقیم و استوانهای شکل، گلها به رنگ سفید، گلآذین چتری و دارای براکتههای رشتهای و کشیده، میوه آن فندقه و پهن میباشد [15] (شکل 1-3).
1-3-3-2 پراکنش جغرافیایی گلپر
در نقاط مختلف جهان خصوصا مناطق مرطوب و باغها میروید. در ایران در نواحی نمناک و کوهستانی و مناطق پیرامونی همچون نواحی شمالی البرز، جواهرده رامسر، شمیرانات، توچال، غرب ایران و کوههای بختیاری رشد میکند [12].
1-3-3-3 خواص ضد میکروبی گلپر
ریشه گلپر محتوی کومارینهای مختلف است [15]. مطالعات انجام شده محققین مختلف بر عصاره گیاه گلپر، اثرات مهارکنندگی آن را بر تعدادی از باکتریهای گرم منفی و مثبت و قارچهای بیماریزا مانند Candida albicans و Candida utilis به اثبات رسیده است [19-16].
1-3-3-4 خواص درمانی گلپر
گرد میوه آن را به اغذیه جهت معطر ساختن آنها، وارد مینمایند. به علاوه آن را به علت اسانسی که دارد، جهت رفع نفخ و ناراحتیهای سوء هاضمه ناشی از نفخ به کار میبرند. باید توجه داشت به مقادیر زیاد مصرف نگردد زیرا به طوری که بررسی گردیده ایجاد طپش میکند [10].
1-3-4 گیاه کلپوره
شکل 1-4: مشخصات سیستماتیکی گیاه کلپوره (Teucrium polium)
1-3-4-1 سیتماتیک کلپوره
کلپوره یا مریم نخودی گیاهی است پایا با قسمتهای چوبی شده در پائین و بسیار منشعب به ارتفاع تا 40 سانتیمتر و دارای سرشاخههای گلداری است که تمام قسمتهای آن پوشیده از کرکهای بلند و سفید است و بدین جهت نقرهای رنگ به نظر میرسد. برگهای آن دارای کنارههای دندانهدار و برگشته به طرف داخل برگ و مجموعه گلهای تخم مرغی کوچک و نقرهای آن به وضوح دیده میشود [14] (شکل 1-4).
1-3-4-2 پراکندگی جغرافیایی کلپوره
گیاه کلپوره با بیش از 340 گونه در سراسر جهان انتشار وسیعی دارد [20]. به طور معمول در نواحی بایر، سواحل سنگلاخی و ماسهزارهای نواحی مختلف اروپا، منطقه مدیترانه، شمال آفریقا و جنوب غربی آسیا از جمله ایران میروید. در نواحی کوهستانی البرز تا ارتفاعات 1500 متری نیز دیده میشود [23-21].
1-3-4-3 خواص ضد میکروبی کلپوره
در بررسیهای انجام شده روی گیاه کلپوره، مشخص شده که این گیاه حاوی مقادیری تانن، ترپنوئیدها، ساپونین، استرول، فلاونوئیدها، گلیکوزید، آلفا و بتا پینن و لوکوآنتوسیانین است [22، 24].
محققان روی اثر ضد میکروبی گیاه کلپوره مطالعاتی انجام داده و آزمایشهایی به منظور بررسی اثر ضد میکروبی اسانس و عصاره گیاه کلپوره روی چند میکروارگانیسم انجام شد و به ماهیت ضد میکروبی آن پی بردند. در مطالعه Darabpour و همکاران (2005)، اثر ضد میکروبی عصارههای آلی (اتانولی و متانولی) گیاه T.polium روی تعدادی از عوامل بیماریزا بررسی و مشخص شد که عصاره اتانولی روی باکتری باسیلوس آنتراسیس، دارای بیشترین اثر مهارکنندگی و روی اشریشیا کلی و پروتئوس میرابیلیس دارای اثر بازدارندگی رشد نمیباشد در حالی که عصاره متانولی این گیاه روی Bordetella bronchiseptica بیشترین اثر مهارکنندگی و پروتئوس میرابیلیس و باکتریوم پیوژنز مقاومترین گونههای باکتریایی در مقابل این عصاره میباشند [24].
1-3-4-4 خواص درمانی کلپوره
مصرف دارویی کلپوره به زمان بقراط و جالینوس بر میگردد و بخش دارویی آن که برگ و سرشاخههای آن میباشد، اثر مقوی و ضد تشنج داشته و مصرف آن را برای رفع بیماریهای دستگاه تناسلی-ادراری و تاخیر یا عدم قاعدگی مفید میدانند [10].
از این گیاه در طب سنتی جهت اثرات ضد دیابتی، ضد التهابی، ضد اولسری، آنتی اسپاسمودیک و رفع گرفتگی قلب استفاده میشود. تحقیقات علمی نشان دادهاند که این گیاه، دارای اثرات ضد دیابت [27-25]، پایین آورنده کلسترول و تری گلیسرید سرم [28]، کاهش دهنده فشار خون [29]، ضد اشتها [30]، ضد التهاب [31]، آنتی اکسیدان [32، 33]، ضد تب و ضد میکروب [34]، ضد درد [37-35]، ضد اسپاسم [38، 39] و آنتی اولسری [39] میباشد.

1-3-5 گیاه مریم گلی
شکل 1-5: مشخصات سیستماتیکی گیاه مریم گلی (Salvia officinalis)
1-3-5-1 سیستماتیک مریم گلی
گیاه مریم گلی دارای نامهای مریمی، مریمیه و شلبیه بوده و Garden sage نیز خوانده میشود که به معنای رها بخش یا شفا دهنده است [7].
گیاهی چند ساله، بوتهای و به ارتفاع 60-20 سانتیمتر که قسمت پایینی آن چوبی و قسمت بالایی ساقه، چهار گوش و پوشیده از کرکهای قابل لمس است. ریشه این گیاه ضخیم و انشعابات فراوانی دارد. برگها بلند و نیزهای و سطح فوقانی و تحتانی برگها پوشیده از کرکهای ظریف است. گلها به رنگ بنفش و به صورت مجتمع میباشند. میوه این گیاه کپسول و به رنگ قهوهای روشن یا تیره است [40] (شکل 1-5).
1-3-5-2 پراکنش جغرافیایی مریم گلی
مریم گلی بومی نواحی شمالی مدیترانه است و در زمینهای سنگی میروید [40]. این گیاه دارای حدود 700 گونه در جهان میباشد [41]. پراکندگی نسبتاً وسیعی در فلور کشورمان دارد به طوری که تاکنون حدود 58 گونه در ایران شناسایی و گزارش شده است که از میان این تعداد، بالغ بر 17 گونه آنها اندمیک میباشند [42].
1-3-5-3 خواص ضد میکروبی مریم گلی
مریم گلی دارای فلاونوئیدهای آپی ژنین، اسکوتلارئن 6، 7-دی متیل اتر، اسکوتلارئین 6 و 7، 4- تری متیل اتر، لوتئولین 3-متیل اتر، تترا متیل اترهایی هیدرو گزایلوتئولین و تانن میباشد [43]. گیاهان تیره نعناع و به خصوص مریم گلی به سبب وجود ترکیبات ترپنوئیدی گوناگون، اسانس و ترکیبات فنلی و فلاونوئید، از لحاظ اثرات ضد میکروبی بسیار مورد توجه میباشد برای مثال غربالگری عصاره گیاه Salvia palaestina اثر ضد میکروبی بالایی علیه استافیلوکوکوس اورئوس، استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس و اشریشیا کلی نشان داد [44].
1-3-5-4 خواص درمانی مریم گلی
این گیاه دارای اثر ضد التهاب، به ویژه بر روی مخاطها است. ترشح عرق بدن را کنترل میکند. همچنین ضد تشنج، کمک به هضم غذا، کاهش دهنده قند خون، ضد نفخ و گردش خون را در اندامهای شکم افزایش میدهد. مصرف آن در زمان بارداری ممنوع و فرآوردههای حاصل از این گیاه سبب کاهش ترشح غدد شیری در مادران میشود [14، 40].
1-4 عصارهگیری
1-4-1 عصاره
عصاره گیاهی استاندارد شده، یک عصاره تغلیظ شده و یا خشک شده از گیاه میباشد که توسط الکل و یا آب به دست آمده باشد.
1-4-2 انتخاب ماده گیاهی و نوع حلال
تعیین ترکیبات فعال زیستی در مادّه مورد استفاده به نوع حلال استفاده شده در عصارهگیری بستگی دارد [45]. ویژگی حلال بسته به غلظت حلال و قطبیت آن، کمیت ترکیبات شیمیایی موجود در عصارههای گیاهی را تحت تأثیر قرار خواهد داد. انتخاب ماده گیاهی برای عصارهگیری و بررسی عملکرد آن معمولا بر اساس استفادههای سنتی گیاه است. ویژگی یک حلال خوب در تهیه عصاره شامل سمیت کم، سهولت تبخیر در دمای کم و ناتوانی در ایجاد کمپلکس با ترکیبات و تفکیک آنهاست و بسته به نوع هدف که ماده استخراجی قطبی یا غیرقطبی است، نوع حلال نیز متفاوت خواهد بود.
رایجترین نوع حلالهای استفاده شده برای بررسی فعالیتهای ضد میکروبی گیاهان متانول، اتانول و آب هستند. برخی محققان از ترکیب حلالهای مختلف برای کسب نتایج بهتر استفاده میکنند. تحقیقات نشان داده است که تعداد ترکیبات شیمیایی که با استفاده از حلال متانولی استخراج میشوند، در مقایسه با حلال اتانولی، بیشتر است.
1-4-3 روشهای مختلف عصارهگیری
روش استخراجی که انتخاب میشود به دو عامل بستگی دارد:
1- مقدار آب موجود در نمونه (در مورد گیاه تازه)
2- نوع ماده جداشدنی (ماده استخراجی از گیاه محلول در آب و یا محلول در حلالهای آلی و غیرآلی بوده است).
1-4-3-1 روش ماسراسیون
در روش ماسراسیون یا خیساندن مکرر همراه با تکاندادن، گیاه خردشده با مقدار مشخصی از حلال مخلوط میشود. از مزایای روش ماسراسیون این است که این روش بدون به کاربردن دستگاهها و ابزارهای پیچیده و در یک مکان محدود قابل انجام بوده و با به کاربردن حلالهای یکنواخت، میتوان به میزان موادّ مؤثره یکنواخت دست پیدا کرد. از معایب آن، زمان طولانی عصارهگیری میباشد که میتواند موجب از بینرفتن مواد دارویی در باقیمانده گیاهی گردد.
1-4-3-2 روش پرکولاسیون
در روش پرکولاسیون، از دستگاه پرکولاتور که اغلب به صورت استوانهای یا قیفی ساخته شده، استفاده میگردد. شکل استوانهای ظرف، باعث تسهیل در عمل تخلیه پرکولاتور میگردد. عمل پرکولاسیون برای مدت 24 تا 48 ساعت در حالیکه حلال به طور کامل روی توده گیاهی را پوشانده باشد، ادامه مییابد. باید در نظر داشت، عصارهای که در ابتدا از پرکولاتور خارج میشود حاوی مقادیر زیادی از مواد متشکله موجود در گیاه بوده و تدریجا عصاره خارج شده رقیقتر میگردد.
1-4-3-3 روش سوکسله
روش سوکسله یک روش استانداردی است که به عنوان مرجع اصلی ارزیابی دیگر روشها به کار میرود. این روش، عمومی بوده که به طور عمده برای استخراج ترکیبات با فراریت کم یا متوسط که در مقابل حرارت پایدار باشند به کار میرود [46].
محاسن روش سوکسله عبارت است از:
1- روش ساده و آسان است.
2- حلال تازه به طور مداوم در تماس با پودر گیاهی قرار میگیرد.
3- استفاده از دمای بالا که منجر به افزایش حلالیت ترکیبات کم محلول در دمای پایین میشود.
4- بعد از استفاده از این روش فیلتراسیون لازم نیست [47].
مهمترین معایب این روش عبارت است از:
1- این روش زمان زیادی لازم دارد.
2- مقدار زیادی حلال مصرف میشود.
3- به علت استفاده از دمای بالا به ترکیبات حساس به حرارت، آسیب میرسد و مواد ناخواسته و نامطلوبی ایجاد میشود [46].
1-4-3-4 امواج فراصوت1
در این روش امواج فراصوت با فرکانس بالاتر از 20 کیلو هرتز، به داخل ماده نفوذ کرده، موجب ایجاد کشیدگی و جمعشدنهای پیدرپی شده که در نتیجه آن حفراتی داخل ماده گیاهی ایجاد میشوند. این حفرات به صورت نامتقارن به هم پیوسته و موجب خروج سریع مواد از داخل سلولها به خارج از آن میشوند. به علاوه این امواج میتوانند موجب تخریب دیواره سلولهای زیستی شده و موجب تسهیل خروج مواد گردند [46، 48].
از محاسن این روش عبارت است از:
این روش ارزان، ساده و مؤثر بوده و افزایش بازده عصارهگیری و افزایش سرعت واکنش از مهمترین محاسن آن به شمار میرود [49].
از معایب این روش عبارت است از:
پس از عصارهگیری با این روش، فیلتراسیون و جدا کردن عصاره حاصل از ماده گیاهی نیاز است. اگر چه میتوان با به کاربردن حلالهای اختصاصی تا حدودی روش را انتخابی کرد اما به هر حال چون در این روش سلول گیاهی پاره شده و کلیه محتویات سلولی در تماس با حلال قرار میگیرند، این روش به طور کلی غیر انتخابی تلقی میشود [49].
1-5 روشهای اندازهگیری و بررسی اثرات ضد میکروبی [54-50]
امروزه مقاومت روزافزون باکتریهای بیماریزا2 به عوامل ضد میکروبی مشکلات متعددی را در امر درمان عفونتهای باکتریال به وجود آورده است. این امر موجب شده است تا محققان به مطالعه تاثیر عوامل ضد میکروبی گیاهان بر رشد باکتریها بپردازند. ترکیبات ضد میکروبی گیاهان در واقع متابولیتهای ثانویه گیاهاند که یا به طور پیوسته در گیاهان ساخته میشوند و یا در پاسخ به پاتوژنها تولید میشوند.

1-5-1 روشهای نفوذی3
1-5-1-1 روش چاهک
اساس این روش، نفوذ ماده ضد میکروب از حفره ایجاد شده در آگار به اطراف آن است. نفوذ این ماده موجب مهار رشد میکروارگانیسم تلقیح شده میشود. میانگین هالههای مهاری رشد به عنوان معیاری از قدرت ضد میکروبی ماده مورد بررسی تلقی میشود.
1-5-1-2 سیلندر پلیت
در اینجا سیلندرهایی از جنس چینی یا فولاد ضد زنگ به عنوان مخزن ماده ضد میکروبی مورد استفاده قرار میگیرند. پس از گرمخانهگذاری، سیلندرها برداشته شده و میانگین قطر هالههای رشد اندازهگیری میشوند.
1-5-1-3 دیسک
این روش، مبتنی بر قرار دادن دیسکهای کاغذی حاوی ماده ضد میکروب بر سطح محیط کشت تازه تلقیح شده است.
1-5-2 روشهای رقیقسازی4
در این روش از رقیقکردن عامل ضد میکروبی به نسبتهای معیّن استفاده میشود و خود به دو روش تقسیم میگردد:
1-5-2-1 روش رقت آگار
در این روش نمونه مورد بررسی در حلال مناسب حل میشوند و یا به صورت سوسپانسیون در میآید سپس با محیط کشت آگاردار مخلوط میشود. نتایج به دست آمده از این روش عموما با نتایج حاصل از روشهای نفوذی و سایر روشهای رقیقسازی مطابقت دارد. این روش سریع است و با استفاده از آن میتوان مقدار MIC5 یک ترکیب را در برابر چند میکروارگانیسم به صورت همزمان تعیین کرد.
1-5-2-2 روش لوله یا رقت مایع
این روش بسیار دقیق است. در این روش رقتهای مختلف از عوامل ضد میکروبی را به همراه محیط کشت مایع و غلظت یکسانی از کشت باکتریایی را در لولههای متوالی ریخته و پس از سپری شدن زمان لازم، رشد یا عدم رشد میکروارگانیسمهای مورد آزمایش را با توجه به غلظت عامل ضد میکروبی ارزیابی کرده و پایینترین غلظتی را که توانسته است از رشد میکروبی جلوگیری کند به عنوان MIC عامل ضد میکروبی در نظر میگیرند. در این روش به دلیل تماس مستقیم ترکیب با میکروارگانیسمها، حتی اگر عصاره مورد بررسی انحلالپذیری کمی در آب داشته باشد، اثر ضد میکروبی آن مشخص میشود.
1-6 بررسی میکروارگانیسمهای مورد استفاده
1-6-1 تاریخچه میکروبشناسی
کاشف دنیای میکروبی تاجری هلندی بهنام آنتونی وان لیون هوک6 (1723-1632) بود. مهمترین فعالیت اصلی لیون هوک همانا کشف دنیای میکروبی است که آن را معاصرینش انیمال کول7 یا حیوانک نامیدند. کلیه انواع میکروارگانیسمهای تکیاختهای که امروز میشناسیم از قبیل پروتوزوآ، آلگها، قارچها و باکتریها اولین بار توسط لیون هوک تشریح شده است [55].


پاسخ دهید